Kanuni — kodi mesjetar që ende ndihet në Shqipërinë moderne

Kanuni (ose Kanuni i Lekë Dukagjinit) është një nga sistemet më magjepsëse të së drejtës zakonore të Europës. Ai rregulloi gjithçka, nga mënyra se si duhet pritur një mysafir (besa — mikpritja e shenjtë), te trashëgimia, mosha e martesës, rregullat e gjakmarrjes dhe ndërtimi i shtëpive.

Pse pati rëndësi

Në malësitë e Shqipërisë veriore, ku sundimi osman ishte i copëzuar, Kanuni mbushi vakuumin ligjor. Madje guvernatorët osmanë i jepnin vlerë për çështjet malore.

Çfarë mbijetoi

Sistemi i gjakmarrjes u shua në masë nga komunizmi por u rishfaq shkurtimisht në vitet '90. Besa — mikpritja e shenjtë e mysafirit — është gjallë; do ta ndiesh kur një i panjohur refuzon të të lërë të paguash kafenë.

Ku të mësosh më shumë

Kulla e Ngujimit në Theth është një muze i vogël i dedikuar epokës së Kanunit. Libri Prilli i thyer nga Ismail Kadare është kryevepra letrare për temën.