Vermoshi — Fshati më verior i Shqipërisë, kullota alpine, kulla

Vermoshi është fshati i fundit i Shqipërisë para Malit të Zi, pika më veriore e banuar e vendit, e mbështjellë në një luginë alpine të gjelbër në malësinë e Kelmendit, në Malësi të Madhe. Rruga deri këtu është gjysma e shpërblimit. Ajo ngjitet nga Kopliku përmes grykës së Cemit dhe fshatit Tamarë, kalon qafat e larta pranë Lëpushës plot lule, para se të zbresë në pellgun e gjerë të Vermoshit, të rrethuar me kullota.

Si të shkosh

Udhëtimi nga Shkodra zgjat rreth tri deri në katër orë, në një rrugë njësoj spektakolare sa edhe të ngadaltë — kthesa, pjesë me një korsi dhe ndonjë tufë që kalon rrugën. Një makinë e fortë ndihmon, dhe në stinët e ndërmjetme ia vlen të kontrollosh gjendjen, pasi bora rri në lartësi deri vonë në pranverë. Nuk ka hekurudhë dhe vetëm ndonjë furgon sezonal, ndaj shumica e udhëtarëve vijnë me makinë ose me transfer nga Shkodra.

Çfarë e bën të veçantë

Ky është Kelmendi në formën më baritore: livadhe bari, tufa që kullotin dhe lumi i Vermoshit që rrjedh i kthjellët e i ftohtë në fund të luginës. Mes shtëpive do të shohësh ende ndonjë kullë, banesat prej guri të lidhura me kodin e vjetër të malit, Kanunin, me traditat e mikpritjes, besës dhe gjakmarrjes. Në verë majat përreth hapin shtigje drejt kufirit malazez dhe Bjeshkëve të Nemuna që rrethojnë këtë cep të Ballkanit.

Kur të vish dhe çfarë të hash

Eja midis qershorit dhe shtatorit, kur qafat janë të hapura dhe kullotat më të gjelbra; në Lëpushën aty pranë mbahet një takim malor plot gjallëri në mes të verës. Prit gatim malor të thjeshtë e bujar — flija e pjekur me petë të holla mbi prush, bulmet i freskët dhe gjizë, mish qengji, troftë lumi dhe mjalti i egër i çmuar i zonës.

Këshilla praktike

Qëndro në një bujtinë familjare, ku gjysmë-pensioni është normë dhe pritja e vërtetë. Merr rroba të ngrohta edhe në korrik, se netët janë të freskëta, sill para në dorë për gjithë qëndrimin dhe shkarko harta offline para nisjes — sinjali i telefonit vjen e ikën në male.